Wat is het verschil tussen kogellagers en glijlagers?
Lagers kunnen op verschillende manieren hun krachten doorgeven. Vaak gebeurt dat door een set rollichamen tussen de binnenring en de buitenring die voor soepele, wrijvingsarme rotaties zorgen. Maar niet alle onderdelen in een machine maken roterende bewegingen. Er zijn ook lagers voor onderdelen die lineaire bewegingen maken. Dan kan een glijlager een betere optie zijn. Maar wat is het verschil tussen kogellagers en glijlagers?
Wat zijn kogellagers en glijlagers precies?
en hebben zeer verschillende ontwerpen, dus het is niet moeilijk om ze van elkaar te onderscheiden. Een kogellager bestaat uit een binnenring, een buitenring en een kooi met kogels erin. Door deze kogels kan een van de twee ringen wrijvingsarm roteren op het moment dat het lager op de as gemonteerd is. Er zijn weliswaar waarbij de binnenring en de buitenring direct over elkaar heen roteren, maar dat vraagt om een specifieke smering of loopbanen van specifieke materialen om te kunnen garanderen dat er zo min mogelijk wrijving ontstaat.
Glijlagers hebben daarentegen helemaal geen roterende elementen. In plaats daarvan glijdt de as bij gebruik van een glijlager door de boring heen. Er is geen tweede ring, alleen een huls waar de as doorheen loopt. Dat lijkt misschien tegenstrijdig, omdat bij een glijdende beweging altijd wrijving ontstaat, maar door de materialen waar deze lagers van gemaakt zijn, zijn ze daar heel geschikt voor. Voor de binnenkant van glijlagers wordt namelijk vaak babbittmetaal gebruikt, ook wel witmetaal, dat zo zacht is dat smeer er makkelijk langs loopt. Een andere optie is sinterbrons, dat smeer en olie vasthoudt in zijn poriën.
Overigens kan het wel voorkomen dat een glijlager krachten doorgeeft door middel van kogels. In dat geval zitten er kogels aan de binnenzijde van het lager, waar de as dan doorheen rolt. Meestal wordt er echter gekozen voor een volledig glijdende beweging, omdat er dan maar een paar millimeter ruimte nodig is voor de montage van het lager. Dat is aanzienlijk minder dan bij een kogellager of een ander . Daarnaast zijn glijlagers vaak relatief voordelig, omdat er naar verhouding weinig materiaal nodig is om ze te produceren.
Wanneer gebruik je kogellagers?
Kogellagers zijn de meest gebruikte lagers in de hedendaagse industrie, en eenrijige in het bijzonder. Deze vind je in vrijwel alle apparaten en machines om onderdelen soepel te laten roteren. Daarom is het assortiment aan kogellagers ook bijzonder gevarieerd: van , zoals , tot kogellagers met een grote binnendiameter voor omvangrijke machines, er is altijd wel een passend kogellager te vinden. Bovendien zijn kogellagers met dezelfde afmetingen onderling inwisselbaar te gebruiken, ongeacht het merk. Omdat kogellagers vanwege het puntcontact van de kogels een lage wrijvingscoëfficiënt hebben, zijn ze geschikt om bij hoge tot zeer hoge rotatiesnelheden te gebruiken.
Houd er wel rekening mee dat kogellagers primair ontworpen zijn om radiale belastingen te verwerken. Groefkogellagers kunnen weliswaar enige axiale krachten opnemen, in beide richtingen zelfs, maar dat gaat meestal slechts om ongeveer een kwart van de maximale radiale draagcapaciteit. Er zijn echter wel kogellagers verkrijgbaar die geschikt zijn voor gecombineerde radiale en axiale belastingen. zijn de meest logische keuze voor gecombineerde belastingen. Als er axiale krachten in beide richtingen optreden en er wat weinig ruimte is voor twee gespiegeld gemonteerde hoekcontactlagers, zijn echter een uitstekende, compacte oplossing voor jouw toepassing.
Wanneer gebruik je glijlagers?
Omdat de as bij een glijlager door het lager heen glijdt en dus in de lengterichting van de as, is er per definitie sprake van een axiale beweging. Overigens is het niet altijd een lineaire beweging die een glijlager verwerkt. Het kan bijvoorbeeld ook om een draaiende of een oscillerende beweging gaan. Doordat de as direct door het lager beweegt, is er echter wel sprake van meer wrijving dan bij een kogellager, wat tot versnelde slijtage en een hoger energieverbruik kan leiden. Glijlagers zijn echter zo ontworpen dat een juiste smering tot een aanzienlijke verlaging van de hoeveelheid wrijving leidt.
Ondanks hun beperkte formaat kunnen glijlagers vrij hoge belastingen verwerken. Voor hoge snelheden zijn ze echter minder geschikt dan kogellagers, al is het verschil in het maximale toerental dat deze soorten lagers aankunnen tegenwoordig kleiner dan vroeger. Dit komt doordat er ontwikkelingen hebben plaatsgevonden in de gebruikte materialen en de afvoer van overtollige warmte. Metalen glijlagers smeren zichzelf. Bij glijlagers van sinterbrons kan het voorkomen dat je het smeer nauwelijks of zelfs helemaal nooit hoeft te vervangen. Daarnaast zijn er tegenwoordig kunststof glijlagers, bijvoorbeeld van PTFE of nylon, die in te zetten zijn bij relatief hoge temperaturen.
Of het nu een kogellager is of een glijlager dat het beste past bij die toepassing die jij voor ogen hebt: in de webwinkel van Twenty4Bearings vind je gegarandeerd een kwaliteitslager waarmee jouw productie zo snel mogelijk weer opgestart kan worden. Je vindt in ons assortiment uitsluitend van de beste merken, zoals kogellagers van , , en of glijlagers van .