Hoe voorkom je lagerfalen?
Zodra een lager in gebruik genomen wordt, kan het te maken krijgen met zware omstandigheden, die kunnen leiden tot slijtage, materiaalmoeheid en in extreme gevallen schade aan het lager of de omliggende onderdelen. Dit is onvermijdelijk, maar verschillende factoren kunnen ertoe leiden dat dit voortijdig gebeurt. Om kostbare reparaties of uitval uit de weg te gaan is het dus zaak om lagerfalen zoveel mogelijk te voorkomen. We nemen daarom graag met je door hoe je lagerfalen voorkomt.
Waardoor ontstaat lagerfalen?
Onder lagerfalen verstaan we het voortijdig uitvallen van . Als een lager zijn verwachte levensduur behaalt en daarna aan vervanging toe is, is dat dus geen geval van lagerfalen. Lagerfalen is altijd het gevolg van een onjuiste montage, gebrekkig onderhoud of verkeerd gebruik van het lager. Misschien klinkt dat als iets wat regelmatig gebeurt, maar zo’n 90 procent van alle lagers gaat langer mee dan de machines of apparaten waarin ze gemonteerd zijn. Van de overige tien procent wordt het overgrote merendeel om veiligheidsredenen vervangen; slechts 0,5 procent van alle lagers krijgt daadwerkelijk met lagerfalen te maken.
In theorie kan de voortijdige uitval van lagers verschillende redenen hebben, maar in de praktijk blijkt het bijna altijd om een van de volgende oorzaken te gaan:
- Ongeveer een derde van alle voortijdige lageruitval komt door het verkeerd smeren van de lagers. Dat kan betekenen dat er te weinig gesmeerd wordt, maar bijvoorbeeld ook dat er onvoldoende, te veel of verkeerd smeervet gebruikt wordt.
- Ongeveer een derde van alle voortijdige lageruitval is het gevolg van vervuiling. Vuil richt schade aan de onderdelen van het lager aan en kan ervoor zorgen dat er veel extra wrijving ontstaat.
- Ongeveer een kwart van alle lageruitval komt door een verkeerde montage. Hierdoor wordt het lager ongelijk belast, waardoor delen van het lager sneller slijten of oververhit raken.
Met de juiste voorzorgsmaatregelen zijn deze drie zeer gangbare oorzaken van lagerfalen gelukkig relatief eenvoudig te voorkomen. Hoe je dat precies doet leggen we graag aan je uit, zodat je zolang mogelijk profijt hebt van de lagers die je monteert.
Smeer voldoende en met het juiste smeermiddel
Lagers dienen om wrijving te verminderen. Door de constructie, waarbij metalen onderdelen over elkaar bewegen, treedt er echter altijd wel enige wrijving op. Smeermiddelen helpen die wrijving nog verder te verlagen. Als zich een dunne laag smeermiddel tussen de ringen en de kogels van een of de rollichamen van een bevindt, rollen de onderdelen niet direct over elkaar heen. Om daar van het begin af aan voor te zorgen vul je de lagers voor montage met smeermiddelen. Bij meer dan 50 procent van het maximale toerental vul je tot uiterlijk de helft met smeermiddel, anders voor maximaal twee derde.
Wat het juiste smeermiddel is, is afhankelijk van hoe het lager toegepast wordt. Een stelregel is dat smeervet de beste optie is, tenzij je het lager bij hoge tot zeer hoge rotatiesnelheden of extreme temperaturen gebruikt. Bij lage temperaturen kan smeervet bevriezen en loopt het lager vast, terwijl bij hoge temperaturen het smeervet kan smelten, waardoor het uit het lager kan lekken. In dat soort gevallen gebruik je smeerolie. Let bij smeervet op de viscositeitswaarde. Zwaardere belastingen vragen om dikker smeervet – en dus een hogere viscositeitswaarde – dan lichtere belastingen. Lithiumzeepvet is het meest gangbare smeervet in lagers.
Hoe vaak je de lagers na montage precies moet smeren is afhankelijk van verschillende factoren. Als je smeerolie gebruikt, moet je in de regel elke 3 tot 12 maanden bijsmeren, waarbij lagers die met hoge temperaturen of vuil te maken krijgen vaker gesmeerd moeten worden. Bij smeervet spelen zoveel factoren een rol dat het lastig is om iets algemeens te zeggen. Krijgen lagers met vuil, extreme temperaturen, zware belastingen en hoge toerentallen te maken? Dan moet je ze vaker smeren. Afgedichte lagers worden doorgaans met een levenslange hoeveelheid smeer geleverd, waardoor bijsmeren niet altijd nodig is.
Bescherm de lagers tegen vuil
Niet iedere bedrijfsomgeving is continu schoon te houden. In een omgeving met een verhoogd risico op stofvorming of ander vuil is het daarom belangrijk om ervoor te zorgen dat er geen vuil in de lagers terechtkomt. Gebeurt dat wel, dan zullen de kogels gaan afslijten doordat ze steeds weer langs het vuil bewegen. Zelfs de kleinste zandkorrels of stofdeeltjes kunnen zo al voor flink wat schade zorgen. In een vervuilde of niet continu te reinigen omgeving kun je dus het beste afgedichte lagers gebruiken. Deze lagers hebben aan één of beide kanten een afdichtingsring die vuil tegenhoudt.
Zoek de juiste afdichting bij de vervuiling en de omgevingsfactoren waar je mee te maken hebt. In veel omgevingen bieden lagers met stalen afdichtingsringen de bescherming die je nodig hebt. Omdat deze lagers een kleine ruimte openlaten tussen de afdichtingsring en de binnenring, hebben stalen afdichtingsringen slechts minimaal invloed op de maximale rotatiesnelheid van het lager. Bij lagers met rubberen afdichtingsringen is dit verschil groter, omdat een rubberen afdichting sleept op de binnenring. Daardoor sluit de afdichting echter wel beter af, waardoor dit geschikt is om tegen vocht, spatwater en zware verontreiniging te beschermen.
Een bijkomend voordeel van afgedichte lagers met het oog op de levensduur van de onderdelen is dat de afdichtingsringen voorkomen dat smeermiddelen uit het lager lekken.
Gebruik het juiste lagers en monteer ze correct
Het lager dat je op de as monteert moet passen bij de omstandigheden waar het onderdeel mee te maken krijgt. Als een lager zwaarder belast wordt dan het aankan, is lagerfalen onvermijdelijk. Normaal gesproken kies je voor een rollager bij hogere belastingen, omdat cilindrische rollichamen meer contact maken met de loopbanen en daardoor zwaarder te belasten zijn. Kogellagers zijn daarentegen geschikt voor hogere snelheden, omdat er door het puntcontact dat ze met de loopbanen maken minder wrijving ontstaat. Verder zijn bij een gelijke binnendiameter lagers met een grotere buitendiameter geschikt voor hogere belastingen, maar ook voor minder hoge rotatiesnelheden.
Houd ook rekening met de richting waarvandaan de belasting komt. Kogellagers en rollagers zijn over het algemeen geschikt om zoveel mogelijk radiale belasting te verwerken. Sommige exemplaren kunnen weliswaar axiale krachten verwerken, maar slechts een fractie van hun maximale radiale belasting. Als er primair axiale belasting optreedt, is een de enige optie. Heb je met zowel radiale als axiale belasting te maken? Kies dan voor een lager dat geschikt is voor gecombineerde of wisselende belastingen, zoals een of een . Als er axiale krachten in beide richtingen optreden monteer je twee van deze lagers gespiegeld op de as.
Een correcte montage voorkomt voortijdige lageruitval. Kleine en middelgrote lagers monteer je met een hydraulische of mechanische pers, grotere exemplaren door middel van warme montage. Hierbij verwarm je het lager, zodat het metaal licht uitzet en schuif je het lager naar zijn plek. Zodra het afkoelt, neemt het lager zijn oorspronkelijke vorm weer aan en zit het goed stevig om de as. Zorg altijd dat het lager recht op de as zit om een gelijkmatige verdeling van de krachten te garanderen. Is de as scheef of krom? Kies dan voor een , zoals een , een of een .
Kies altijd voor lagers van goede kwaliteit
Van al deze voorzorgsmaatregelen heb je het meeste profijt als je lagers gebruikt die van goede kwaliteit en de juiste materialen zijn. In het assortiment van Twenty4Bearings vind je uitsluitend kogellagers, rollagers, taatslagers en andere soorten lagers van fabrikanten die een uitstekende reputatie hebben. Hierbij kun je denken aan lagers van de internationale marktleider , maar je kunt ook bij ons terecht voor lagers van andere Europese topmerken, zoals , , en . Verder bieden we een ruim aanbod aan lagers van de beste fabrikanten van buiten Europa, zoals het Amerikaanse en het Japanse en .
Veelgebruikte lagers houden we standaard op voorraad, zodat we ze snel naar je toe kunnen sturen als de lagers die je gebruikt aan vervanging toe zijn.