Wanneer gebruik je een zelfinstellend lager?
De meest gebruikte lagers hebben één rij kogels of rollichamen tussen hun binnenring en hun buitenring. Voor de meeste toepassingen is dat voldoende. Er zijn echter ook situaties die vragen om een kogellager of rollager dat zichzelf kan instellen. Maar wanneer gebruik je een zelfinstellend lager? En hoe kan een lager zichzelf precies instellen? We nemen de eigenschappen van zelfinstellende lagers met je door.
Wat is een zelfinstellend lager precies?
Een normaal of werkt het beste op een as die helemaal recht is. Dan kan de buitenring (meestal) als stationaire basis dienen en hoeft de binnenring alleen maar te roteren. Als een as niet helemaal recht is, bijvoorbeeld door scheefstand of omdat de as kromgebogen is, wordt de belasting die optreedt niet gelijkmatig over het lager verdeeld. Het resultaat is dat de onderdelen van het lager die zwaarder belast worden eerder zullen slijten. De Zweedse ingenieur Sven Wingqvist bedacht hiervoor begin vorige eeuw het zelfinstellende kogellager, dat tot de oprichting van leidde, tegenwoordig marktleider op de lagermarkt.
We hebben het over een zelfinstellend lager als het lager twee rijen kogels of rollichamen heeft. Beide rijen delen een loopvlak aan de binnenzijde van de buitenring, zodat de binnenring zichzelf vrij kan instellen ten opzichte van de buitenring. Terwijl dat gebeurt, blijven de kogels of de rollichamen en de lagerkooi gewoon op hun plaats, zodat die zonder problemen kunnen blijven draaien en zo voor wrijvingsarme rotaties kunnen zorgen. Sterker nog: van alle die er zijn, genereren de laagste hoeveelheid wrijving. Hierdoor zijn ze te gebruiken bij hoge tot zeer hoge rotatiesnelheden.
Bij welke situaties is een zelfinstellend lager noodzakelijk?
Al snel nadat SKF het zelfinstellende kogellager op de markt bracht, groeide het uit tot een zeer veelgebruikt onderdeel. Dat is goed te begrijpen, want het gebruik van een zelfinstellend lager biedt een aantal belangrijke voordelen. Toch is het normaal gesproken uit noodzaak dat ervoor gekozen wordt om een zelfinstellend lager te monteren. Meestal gaat het om een van de volgende situaties:
- Statische en dynamische uitlijnfouten: Als er sprake is van uitlijnfouten door een scheve of kromme as of een verkeerd gemonteerd lager, kan een zelfinstellend lager deze compenseren tot zo’n 4°, afhankelijk van het type dat gemonteerd wordt. Door zijn constructie kan een zelfinstellend lager deze statische en dynamische uitlijnfouten opvangen. Dit is met afstand de situatie waar zelfinstellende lagers het meest voor gebruikt worden.
- Hoge radiale belastingen: Omdat zelfinstellende lagers twee rijen kogels of rollichamen hebben, kunnen ze aanzienlijk zwaardere radiale belastingen opnemen dan eenrijige exemplaren. De optredende krachten worden namelijk over meer kogels of rollichamen verdeeld. Bovendien zijn ze normaal gesproken alleen breder dan eenrijige lagers; als de binnendiameter hetzelfde is, is de buitendiameter dat in de regel ook. Je hebt dus meer radiaal draagvermogen zonder dat je daar radiaal meer inbouwruimte voor nodig hebt. Daarmee is een zelfinstellend lager een goede ruimtebesparende oplossing bij hoge radiale belastingen.
- Moeilijk te bereiken onderdelen: Bij het gebruik van een zelfinstellend lager treedt minder wrijving op dan bij een eenrijig exemplaar met dezelfde afmetingen. Normaal gesproken betekent dit ook dat een zelfinstellend lager bij gelijk gebruik langer mee zal gaan. Voor moeilijk te bereiken onderdelen is dit ideaal, omdat je dan minder vaak lagers hoeft te vervangen. Mocht je om deze reden voor zelfinstellende lagers kiezen, dan raden we aan om zelfs in een hygiënische omgeving voor een afgedicht exemplaar te kiezen, zodat de smeermiddelen beter in het lager blijven.
- Weinig geluid: Juist omdat er zo weinig wrijving optreedt bij het gebruik van een zelfinstellend lager, zijn ze ook nog eens stiller dan eenrijige alternatieven. Als het wenselijk is dat een apparaat bij gebruik zo stil mogelijk is, wordt daarom soms voor een zelfinstellend lager gekozen in plaats van een eenrijig exemplaar. Dit gebeurt vooral vaak bij airconditioning, ventilatoren en huishoudelijke apparaten.
Welke soorten zelfinstellende lagers zijn er?
Twenty4Bearings biedt een ruim aanbod aan zelfinstellende lagers voor verschillende toepassingen. Naast de relatief veel gebruikte zelfinstellende kogellagers vind je in onze webshop ook en . Deze kunnen hogere radiale belastingen verwerken. Bovendien kunnen ze bovengemiddeld goed met stootbelastingen en hoekverdraaiingen omgaan. combineren het zelfinstellende karakter van alle voorgenoemde en het relatief hoge draagvermogen van tonlagers met de axiale draagcapaciteit van een . Kegellagers hebben soms ook twee rijen rollichamen, maar daarbij zijn ze bedoeld om axiale krachten in beide richtingen op te nemen en niet om de binnenring in te stellen.
Al deze zelfinstellende lagers en nog veel meer vind je bij ons van fabrikanten met een zeer goede reputatie. Naast het al eerder genoemde SKF vind je bij ons ook zelfinstellende lagers van merken als , , , en . We houden de meest gebruikte hiervan standaard op voorraad, zodat we jouw bestelling zo snel mogelijk nadat we hem ontvangen hebben kunnen versturen. Zo kan je productie binnen de kortste keren weer door.