Welke lagers op een scheve of kromme as?
Over het algemeen werken lagers het beste als ze op een perfect rechte as gemonteerd worden. Dan worden de krachten gelijkmatig over de kogels of rollichamen verdeeld, waardoor langdurige soepele, wrijvingsarme rotaties gegarandeerd zijn. Maar lang niet iedere as is helemaal recht. Dat kan bijvoorbeeld komen door een verkeerde montage of doordat de as onder druk van andere onderdelen krom is komen te staan. Is het lastig om de as te repareren of vervangen? Dan is het belangrijk om het juiste type lager te gebruiken. Maar welke lagers gebruik je op een scheve of kromme as?
Welk risico lopen lagers op een scheve of kromme as?
Als een lager op een scheve, kromme of verkeerd uitgelijnde as gemonteerd wordt, wordt één kant van het lager zwaarder belast dan de rest. De kogels of rollichamen en de ringen aan die kant zullen dan een stuk sneller slijten. Overigens komt dat niet puur en alleen door de hogere belasting die op die zijde van het lager wordt uitgeoefend. Omdat die kant blootgesteld wordt aan meer wrijving, wordt het lager daar ook warmer, waardoor smeervet kan smelten en uit het lager kan lekken. Wordt het lager te heet, dan kan dat zelfs tot schade aan omliggende onderdelen leiden, zoals de as.
Verder kan de werking van een lager flink verminderd worden als hij op een scheve of kromme as moet draaien. Allereerst is het energieverbruik normaal gesproken een stuk hoger, omdat de motor en andere onderdelen harder moeten werken om het lager in beweging te krijgen. In de meest extreme gevallen kan het lager zelfs volledig blokkeren, waardoor de machine of het apparaat waar het lager in gemonteerd is vastloopt. Als je te maken hebt met een scheve, kromme of verkeerd uitgelijnde as die moeilijk te repareren is, is het dus belangrijk om de juiste op de as te monteren.
Kogellagers voor een scheve of kromme as
Hoewel problemen met scheefstellingen en uitlijnfouten al veel langer bestaan, is de oplossing ervoor pas begin twintigste eeuw uitgevonden door het Zweedse , dat tegenwoordig de marktleider op het gebied van lagers is, in de vorm van het . Dit type heeft niet één, maar twee rijen kogels tussen zijn binnenring en zijn buitenring. Deze delen een loopvlak aan de binnenzijde van de buitenring, die zich vrij kan instellen naar de binnenring die vast op de as zit. Hierdoor zorgt het lager ervoor dat de as soepel en wrijvingsarm kan roteren, ook als deze niet perfect recht is.
Houd er wel rekening mee dat er een limiet is aan hoe scheef de as kan zijn voordat zelfs een zelfinstellend kogellager de uitlijnfouten niet meer kan compenseren. Zelfinstellende kogellagers zijn geschikt voor gebruik bij uitlijnfouten en scheefstellingen tot ongeveer 4⁰. Het grootste voordeel van zelfinstellende kogellagers ten opzichte van alle andere is dat er zeer weinig wrijving optreedt, omdat de kogels in kogellagers minder contact maken met de loopbanen dan de rollichamen van . Sterker nog: van alle lagers zijn zelfinstellende kogellagers de soorten met de laagste wrijvingscoëfficiënt. Ook zijn ze zwaarder te belasten dan eenrijige .
Rollagers voor een scheve of kromme as
Omdat de rollichamen van rollagers meer contact maken met de loopbanen, kunnen ze wel zwaarder belast worden dan kogellagers. Dat geldt voor zelfinstellende lagers net zozeer als voor reguliere lagers. Wat bij opvallend is, is dat zelfs eenrijige exemplaren geschikt zijn voor scheefstellingen en uitlijnfouten. De maximale afwijking is wel kleiner: zo’n 2⁰ ten opzichte van 4⁰ tot 7⁰ bij tweerijige . Door de robuuste vorm van hun rollichamen kunnen tonlagers bovendien hoge tot zeer hoge radiale belastingen verwerken. Daar staat wel tegenover dat ze door de hogere wrijving minder geschikt zijn voor toepassingen met hoge rotatiesnelheden.
Bij een tonlager of een wordt het zelfinstellende karakter van de lagers bepaald door de lichte bolling die de rollichamen hebben. Dat een rollager twee rijen rollichamen heeft betekent dus niet automatisch dat het lager zelfinstellend is. kunnen bijvoorbeeld ook twee of zelfs vier rijen rollichamen hebben, maar in dat geval maakt de constructie axiale belastingen in beide richtingen mogelijk. CARB-lagers zijn overigens de enige zelfinstellende rollagers die axiale krachten op kunnen nemen. Tonlagers en pendeltonlagers zijn alleen geschikt voor gebruik bij radiale belastingen.
Lagers voor op scheve of kromme assen online kopen
Heb je lagers nodig voor een as die niet helemaal recht is? Bij Twenty4Bearings vind je een omvangrijk en gevarieerd assortiment aan zelfinstellende lagers van internationaal gewaardeerde fabrikanten, zoals SKF, , , en . Al deze merken staan bekend om hun onderdelen van uitstekende kwaliteit. De meest gebruikte zelfinstellende kogellagers en rollagers hebben we altijd op voorraad. Hierdoor kunnen we ze dezelfde dag nog op de post doen als we je bestelling op werkdagen voor 19:00 binnen hebben.