Wat zijn precisielagers?
Voor toepassingen waarbij een zeer hoge loopnauwkeurigheid een must is heb je precisielagers nodig. Zoals hun naam al belooft, bieden deze lagers een hogere mate van nauwkeurigheid dan reguliere kogellagers en rollagers. Maar wat zijn precisielagers? En wanneer gebruik je ze? We nemen het met je door.
Waarom zijn precisielagers nodig?
Kleine afwijkingen in de bewegingen van kunnen grote gevolgen hebben. Het lijkt daardoor misschien alsof je voor iedere toepassing een precisielager nodig hebt, maar er zijn situaties waarin een kleine afwijking in de uitlijning of de bewegingen van lagers weinig tot geen invloed heeft op de prestaties van de onderdelen. Voorbeelden hiervan zijn als de lagers relatief langzaam roteren, niet al te zwaar belast worden of in een vervuilde ruimte moeten roteren. In zulke gevallen wegen de extra kosten van een precisielager niet op tegen de prestaties die het lager levert. Een hogere precisie is echter in veel gevallen gewenst.
Hierbij kun je denken aan bewerkingsmachines voor hout of kunststof, andere machinespindels, vacuümpompen, hogesnelheidcompressoren, hogesnelheidswalsen, gyrostabilisatoren voor schepen en machineonderdelen die in de halfgeleiderindustrie gebruikt worden. Die moeten heel nauwkeurig hun bewegingen uit kunnen voeren. Een precisielager is zo ontworpen dat het zo min mogelijk trillingen genereert terwijl het lager in gebruik is – en daarmee minimaal geluid. Hierdoor is er ook minder warmteontwikkeling, wat zelfs op hoge snelheden meer precisie mogelijk maakt. De aanschafprijs van een precisielager valt zoals gezegd hoger uit dan die van een normaal lager met dezelfde afmetingen, maar in veel branches zijn de prestaties de investering waard.
Als we het over precisielagers hebben, gaat het meestal om . Dit zijn in een zeer hoge precisieklasse. Dat is misschien verrassend, omdat dit zijn en door het grotere contactoppervlak met de loopvlakken over het algemeen een hogere loopnauwkeurigheid bieden. Ook lenen zich goed als precisielagers, maar in tegenstelling tot hoekcontactlagers kunnen die geen axiale krachten opnemen. Komen die wel voor, dan kun je eventueel een cilinderlager met een combineren, bijvoorbeeld een , of een gebruiken.
Verschillende klassen voor precisielagers
Precisielagers moeten voldoen aan maat- en loopnauwkeurigheden die in de NEN-ISO 492:2023-norm zijn vastgelegd. Hierin zijn de toegestane toleranties voor de afmetingen van het lager en de precisie van de rotatie vastgelegd. Overigens geldt deze norm voor kogellagers en rollagers, maar niet voor taatslagers. De NEN-ISO 492:2023-norm onderscheidt vijf verschillende precisieklassen, die bij precisielagers altijd achter het serienummer te vinden zijn. In de EU bestaat deze uit een P met een cijfer erachter. Het gaat om de volgende klassen, die we met het vergelijkbare Amerikaanse equivalent vermeld hebben:
- P0 of ABEC-1: Als er geen precisieklasse vermeld staat achter het serienummer van een kogellager, rollager of naaldlager, heb je met een lager in de standaard precisieklasse P0 of ABEC-1 te maken. Deze lagers zijn niet geschikt voor hogeprecisietoepassingn.
- P6 of ABEC-3: Als een P0 of ABEC-1 lager wel roteert, maar te veel geluid maakt, is een P6 of ABEC-3 lager meestal de juiste optie. Deze lagers bieden een iets hogere precisie dan standaardlagers. Deze lagers worden veel gebruikt in compressoren, transmissies, wielen en andere auto-onderdelen.
- P5 of ABEC-5: P5 of ABEC-5 lagers staan over het algemeen bekend als semiprecisielagers. De loopnauwkeurigheid van deze lagers is hoger dan bij P6 lagers of ABEC-3 lagers. Pompen en versnellingsbakken maken vaak gebruik van lagers in deze precisieklasse.
- P4 of ABEC-7: De standaard voor precisielagers is P4 of ABEC-7. Wie lagers zoekt voor toepassingen die een hoge loopnauwkeurigheid vereisen, bijvoorbeeld voor bewerkingsmachines en slijpmachines, heeft een lager in deze precisieklasse nodig.
- P2 of ABEC-9: De hoogste precisieklasse volgens de NEN-ISO 492:2023-norm is klasse P2 of ABEC-9, die daarom ook wel bekendstaat als de superprecisieklasse of de ultrahogeprecisieklasse. Deze lagers zijn de norm voor halfgeleiders en zeer precieze meetinstrumenten. De robotica, de luchtvaart, de ruimtevaart en defensie zijn branches die veel gebruikmaken van dit type lagers.
Grofweg is te zeggen dat een lager dat een precisieklasse achter zijn serienummer heeft staan geschikt is om voor bovengemiddeld nauwkeurige doeleinden te gebruiken. Het is echter wel zaak om het juiste lager bij de toepassing uit te zoeken. Een lager in een hogere precisieklasse gebruiken is niet direct schadelijk voor het lager en de omliggende onderdelen, maar hoe hoger de precisieklasse, hoe duurder het lager. Bovendien kunnen lagers in een te hoge precisieklasse vastlopen als het metaal bijvoorbeeld door de omgevingstemperatuur kan uitzetten bij gebruik.
Precisielagers online kopen
In de online shop van Twenty4Bearings vind je een uitgebreid assortiment aan precisielagers voor verschillende toepassingen. Deze lagers zijn gemaakt door fabrikanten met een uitstekende reputatie, zoals , , en . De meest gangbare precisielagers houden we standaard op voorraad, zodat we ze snel kunnen leveren als je ze nodig hebt. Diezelfde service mag je uiteraard ook verwachten als je een van de vele andere uit ons assortiment nodig hebt.