Wat gaat er vaak fout bij het onderhoud van lagers?
Hoewel er voor specifieke toepassingen lagers bestaan die volledig onderhoudsvrij zijn, moet een kogellager of rollager regelmatig worden bijgesmeerd om ervoor te zorgen dat ze met een minimum aan wrijving blijven draaien. We raden daarom aan om het onderhoud van de lagers die je gebruikt goed aan te pakken en veelgemaakte fouten te vermijden. Maar wat gaat er vaak fout bij het onderhoud van lagers en hoe voorkom je dat? We leggen het uit.
Te veel smeermiddel gebruiken
Bij het smeren moet er voldoende smeermiddel in het lager worden aangebracht, anders krijgt het lager zodra het in gebruik genomen wordt alsnog te maken met overmatige wrijving, waardoor het onderdeel sneller zal slijten. Het is goed om daar behoedzaam voor te zijn, maar het risico is dat je dan in plaats daarvan te veel smeermiddel in het lager aanbrengt. Het gevolg daarvan is dat de wrijvingswarmte die ontstaat als het lager in gebruik genomen wordt nergens meer heen af te voeren is en de temperatuur in het lager sterk toeneemt. Dit kan schade aanbrengen aan het lager en de onderdelen eromheen.
Er bestaat een formule voor de juiste hoeveelheid smeervet: de buitendiameter in millimeters keer de breedte in millimeters vermenigvuldigd met 0,005 is de hoeveelheid smeervet in grammen. Dat geldt echter niet voor iedere toepassing. Normaal gesproken moet het lager tot ongeveer de bodem van de as gevuld zijn met smeermiddel, wat meestal neerkomt op een derde tot de helft van het lager. Roteert het lager niet sneller dan de helft van het maximale toerental? Vul het lager dan voor de helft tot twee derde met smeervet. Normaal gesproken volstaat het bij om de voor 20 tot 40 procent te vullen.
Te veel smeren leidt dus tot toegenomen wrijving en weerstand, waardoor de roterende onderdelen niet de prestaties leveren die je normaal gesproken mag verwachten. Bovendien slijt een lager met te veel smeervet sneller. Blijkt tijdens het gebruik van de lagers dat er te veel smeermiddel gebruikt is? Probeer dan zo snel mogelijk het overmatige smeermiddel uit het lager te halen. Er zijn ook lagers met afdichtingsringen die je zo kunt plaatsen dat eventueel overmatig smeermiddel uit het lager kan lopen zonder daarbij het risico te lopen dat er vuil in het smeervet komt en zo de kogels of rollichamen beschadigt.
Het verkeerde smeermiddel gebruiken
Gebruik altijd het juiste smeermiddel voor het type lager en de toepassingen waarvoor je het lager gebruikt. Lithiumzeepvet is in veel gevallen een veilige keuze, omdat dat type smeervet voor een breed scala aan toepassingen geschikt is. Smeervetten zijn de beste keuze voor de meeste gangbare toepassingen. Voor zwaardere belastingen heb je dikkere smeervetten met een hogere viscositeitswaarde nodig. Dat geldt ook voor hoge temperaturen. Als de lagers snel moeten roteren, is het dan weer verstandiger om dunnere smeermiddelen met een lagere viscositeitswaarde te gebruiken, omdat anders het risico bestaat dat de lagers vast gaan lopen.
Soms zijn de temperaturen echter zo hoog dat smeervet zou smelten. Gebruik je dan toch smeervet, dan zal het uit het lager lekken en niet meer de bescherming tegen wrijving bieden die het lager nodig heeft. In zo’n geval kun je beter voor smeerolie kiezen in plaats van smeervet. Dat geldt overigens ook voor zeer lage temperaturen, omdat smeervet kan bevriezen en het lager daardoor kan vastlopen. Bij zeer hoge rotatiesnelheden is smeerolie ook de betere keuze. Houd verder rekening met additieven. Antioxidanten voorkomen bijvoorbeeld dat de basisolie afbreekt bij hoge temperaturen en anticorrosieadditieven zijn een pre in natte omgevingen.
WD-40, motorolie en aanverwante smeermiddelen zijn niet geschikt voor lagers. Je zou WD-40 meer als schoonmaakmiddel kunnen zien dan als smeermiddel. Het is bedoeld om water te verplaatsen. Hierdoor kan het in het begin lijken alsof de lagers sneller roteren, maar het zal snel verdampen en de lagers van binnen kurkdroog maken, wat juist voor meer wrijving zorgt. Als je afgedichte lagers met rubberen afdichtingsringen gebruikt, kunnen deze ook beschadigd raken door WD-40. Motorolie is daarentegen te dik om lagers mee te smeren. Het zorgt dus voor extra wrijving en in extreme gevallen voor vastlopers.
De lagers niet of verkeerd reinigen voor het smeren
Voordat je kunt beginnen met de lagers smeren, moet je ze eerst schoonmaken. Zo verwijder je het eventuele vuil en stof dat tijdens het gebruik in het lager terechtgekomen is. Hierbij moeten alle resten van het oude smeermiddel verwijderd worden, want hier zou nog vuil in kunnen zitten. Als je het lager met restanten van het oude smeermiddel opnieuw smeert, loop je het risico dat de kogels of rollichamen langs het oude vuil gaan schuren en daardoor aanzienlijk sneller zullen slijten. Reinig de lagers dus altijd goed voordat je ze gaat smeren en controleer voor het smeren of ze schoon zijn.
Om ervoor te zorgen dat een lager schoon genoeg is om opnieuw te smeren, kun je ze het beste in een metalen mand onderdompelen in een emmer met een middel waar het smeervet of de smeerolie in oplost, zoals aceton, butanon, citruscleaner of gedenatureerde alcohol. Nadat al het vuil is opgelost, spoel je de lagers af in een schone emmer met dezelfde middelen. Laat de lagers goed drogen voor je aan het smeren begint. Je kunt ze het beste aan de lucht laten drogen. Perslucht kun je eventueel gebruiken als je zeker weet dat al het vuil weg is.
Controleer ook goed of de lagers schoon en droog zijn voor je aan het smeren begint. Is dat niet het geval? Dan herhaal je het proces nog een keer. Als je de lagers niet direct gaat smeren of monteren, kun je ze in waterdicht papier in een schone kartonnen doos bewaren. Aangezien de lagers dan niet meer in de originele verpakking zitten, is het raadzaam om de kartonnen dozen te markeren, zodat je weet welk lager je in het vervolg op welke as kunt monteren.
Toch een fout gemaakt bij het onderhoud?
Zelfs als je alle belangrijke voorzorgsmaatregelen treft, kan het voorkomen dat je een fout maakt bij het . In dat geval kun je altijd rekenen op het assortiment van Twenty4Bearings. Je kunt bij ons de meest gebruikte lagers van de beste fabrikanten snel en eenvoudig online bestellen. De meest gangbare lagers van merken als , , , , en houden we altijd op voorraad, zodat de machine waarvoor je ze nodig hebt snel weer in beweging gebracht kan worden. We kunnen deze lagers immers snel leveren.
Je kunt bij ons terecht voor alle soorten lagers. Naast en vind je bij ons bijvoorbeeld ook en van fabrikanten met een uitstekende reputatie.