Hoe meet je een lager?
Als je op zoek bent naar lagers voor een apparaat of machine, moeten ze wel de juiste maat hebben. Alleen een lager van het juiste formaat zorgt voor soepele, wrijvingsarme rotaties. Maar hoe meet je een lager? En met welk gereedschap? We nemen het met je door.
Wat weet je zonder te meten?
In de meeste gevallen heb je een nieuw lager nodig omdat je een oud lager moet vervangen, bijvoorbeeld door slijtage. Vrijwel alle hebben het merk en het serienummer aan de zijkant staan. Als je dit weet, hoef je eigenlijk niets meer te meten. De eigenschappen die zijn vastgelegd in het serienummer van een lager zijn namelijk universeel. Als het lager dat je van de as verwijdert bijvoorbeeld een is, heb je ter vervanging een ander 6204 lager nodig. Het maakt dan niet uit van welk merk het lager is en in welk land het onderdeel gefabriceerd is.
Hoewel het de norm is dat het serienummer aan de zijkant van het lager staat, kan het echter voorkomen dat het lagernummer niet meer te lezen is. Vooral als het lager oververhit is geraakt en er daardoor bijvoorbeeld lekkend vet is gaan branden, kan het zijn dat de informatie aan de zijkant niet leesbaar meer is. In dat geval zul je wel echt moeten gaan meten. We leggen je uit hoe je dit het beste aanpakt.
Welk gereedschap heb je nodig om een lager te meten?
Een lager meten doe je nauwkeurig met een schuifmaat, bij voorkeur met een digitale schuifmaat. Daarmee meet je de binnendiameter van het lager, de buitendiameter van het lager en de breedte van het lager. Met een digitale schuifmaat kun je tot op een nauwkeurigheid van zo’n 0,02 mm de maten aflezen. Aangezien de afmetingen van de meeste lagers op basis van millimeters zijn, is dat nauwkeurig genoeg om vast te stellen welk type lager je precies nodig hebt. Voor de binnendiameter raden we overigens aan om de diameter van de as te meten, want die moet gelijk zijn aan de binnendiameter.
Voor bepaalde toepassingen zijn precisielagers nodig. Zoals de naam van dat type lagers al aangeeft is het belangrijk dat de vervangende onderdelen exact dezelfde maten hebben als de oude lagers. Dit soort precisielagers wordt bijvoorbeeld gebruikt in versnellingsbakken, spindels en luchtvaart- en ruimtevaarttoepassingen die gebruikmaken van tolerantiestapeling. In zo’n geval raden we aan om een micrometer te gebruiken in plaats van een schuifmaat. Micrometers kunnen in de regel namelijk tot op 0,001 mm nauwkeurig meten.
Stappenplan voor het meten van een lager
Om een lager op de juiste manier te meten, is het handig om iedere keer dezelfde stappen te hanteren. De volgende stappen zijn essentieel voor het meten van een lager:
- Reinig het lager met een droge, schone doek of met perslucht onder lage druk. Zo voorkom je namelijk dat je per ongeluk verkeerd meet omdat er nog vet, roest of ander vuil op de onderdelen zit. Als na het reinigen blijkt dat het serienummer echt niet meer te lezen is, kun je beginnen met meten.
- Meet eerst de binnendiameter. Zet de binnenste meetbek van de schuifmaat in de binnenring open en doe dat nogmaals op een ander punt in de boring op 90° van waar je de eerste lezing deed. Is er een verschil? Meet dan opnieuw op twee andere plekken of ga uit van het gemiddelde van de twee metingen. Nog beter is het om de diameter van de as te meten. Hiervoor gebruik je de buitenste meetbek.
- Meet de buitendiameter. Sluit de buitenste meetbek van de schuifmaat rond de buitenring en doe dat nogmaals op een ander punt aan de buitenzijde, bij voorkeur op 90° van waar je de eerste lezing deed. Bij verschillen meet je opnieuw op twee andere plekken of ga je uit van het gemiddelde van de twee metingen.
- Meet de breedte. Dit kun je doen door het lager te keren en tussen de buitenste meetbek van de schuifmaat te plaatsen. Sommige schuifmaten hebben een dieptemeter die je ervoor kunt gebruiken.
- Controleer of de afmetingen die je hebt ook daadwerkelijk een bestaande opleveren. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door afmetingsfilters toe te passen in onze online shop of gebruik te maken van onze handige tool om .
We raden met klem aan om nooit van één meetpunt uit te gaan, omdat het lager vooral bij onregelmatige belasting door slijtage op bepaalde plekken kleiner kan zijn dan het moet zijn.
Wat doe je met de metingen?
Met de resultaten van de metingen kun je de juiste lagers gaan zoeken. De laatste twee cijfers van het lagernummer geven de binnendiameter in millimeters gedeeld door vijf aan, dus je kunt eventueel zelf berekenen wat je nodig hebt. Houd wel rekening met uitzonderingen, zoals lagers met een binnendiameter van onder de 20 mm (00 voor 10 mm, 01 voor 12 mm, 02 voor 15 mm en 03 voor 17 mm) of (driecijferige serienummers waarvan het laatste cijfer de binnendiameter in millimeters is).