Welke soorten lagerblokken zijn er?
Met een lagerblok is het vrij eenvoudig om een stabiele krachtoverdracht te realiseren. Bovendien is het erg makkelijk om een lagerblok in een constructie te monteren. Je hoeft de behuizing immers alleen maar aan de constructie te schroeven. Lagerblokken zijn er echter in verschillende materialen en uitvoeringen. Het leek ons daarom nuttig om door te nemen welke lagerblokken er zijn en wanneer je welk type lagerblok precies gebruikt.
Gietijzeren lagerblokken
Gietijzeren zijn de standaard in de machinebouw, de landbouw en de zware industrie. Als materiaal is gietijzer uitstekend geschikt voor toepassingen waarbij zowel het lager als de behuizing zwaar belast worden, omdat gietijzer een zeer sterk materiaal is. De hardheid van gietijzer zorgt er bovendien voor dat het lagerblok zijn vorm en zijn kracht behoudt. Lagerblokken met een gietijzeren behuizing bieden een uiterst stabiele en stijve ondersteuning voor de die in het lagerblok geïntegreerd zijn. Zolang je het juiste lager bij de belasting en de rotatiesnelheid uitzoekt, zal een gietijzeren lagerblok zeer lang meegaan, zelfs onder zware omstandigheden.
De kracht en de stabiliteit van gietijzer maakt het materiaal ook geschikt voor omgevingsfactoren waar sommige andere soorten lagerblokken moeite mee zouden hebben. Zo zal een gietijzeren lagerblok niet snel vervormen in een hete werkomgeving. In een chemische of vochtige omgeving is gietijzer echter wel gevoelig voor corrosie. Daarnaast is het oppervlak van gietijzer vrij ruw. Dat zou ertoe kunnen leiden dat vuil en bacteriën zich in het materiaal ophopen. Voor een omgeving met strikte eisen op het gebied van hygiëne is gietijzer dus niet ideaal. Gietijzer is bovendien brosser dan bijvoorbeeld staal. Bij abrupte schokken kan het dus beschadigd raken.
Plaatstalen lagerblokken
Een ander materiaal dat veel gebruikt wordt om lagerblokken van te maken is plaatstaal. Een lagerblok van dun, gevormd plaatstaal weegt aanzienlijk minder dan een gietijzeren lagerblok. Dat maakt een plaatstalen lagerblok een stuk eenvoudiger te monteren en demonteren. Over het algemeen kost een plaatstalen lagerblok bovendien minder dan een gietijzeren exemplaar van dezelfde afmetingen. Desondanks is de behuizing van een sterk metaal gemaakt. Staal biedt een stabiele ondersteuning voor het lager, wat de prestaties verbetert en de levensduur van het lager verlengt. Plaatstalen lagerblokken zijn vaak te vinden in transportbanden, verpakkingsmachines en ventilatoren.
Vergeleken met gietijzer heeft plaatstaal echter wel een lagere draagcapaciteit. Een plaatstalen lagerblok kan radiaal minder zwaar belast worden en ook met stootbelastingen kan het materiaal minder goed omgaan. Plaatstalen lagerblokken worden over het algemeen daarom ook ingezet voor lichte tot middelzware belastingen. Bij een extreem zware belasting kan de as waar het lager op gemonteerd wordt namelijk doorbuigen. Als het plaatstaal waar het lagerhuis van gemaakt wordt niet behandeld wordt, is plaatstaal bovendien gevoelig voor corrosie. Tegenwoordig zijn er echter ook lagers op de markt die van verzinkt plaatstaal gemaakt zijn. Deze kunnen beter tegen vocht en chemische stoffen.
Kunststof lagerblokken
Nog lichter dan plaatstalen lagerblokken zijn kunststof lagerblokken. Dat maakt de montage en het onderhoud van dit type lagerblokken aanzienlijk eenvoudiger. Een lager gewicht kan ook een noodzaak zijn, bijvoorbeeld als de behuizing waar het lagerblok aan bevestigd wordt niet al te sterk is. De hoofdreden om voor een kunststof lagerblok te kiezen is echter het gladde oppervlak van het materiaal. Dit doet wonderen voor de hygiëne. Er kan zich geen vuil ophopen en het oppervlak is gemakkelijk schoon te maken. Hierdoor zijn kunststof lagerblokken de eerste keuze in de voedingsmiddelenindustrie en in de farmaceutische industrie.
Een ander voordeel van kunststof ten opzichte van metaal is dat kunststof niet magnetisch is en nauwelijks of geen elektriciteit geleidt. Kunststof is daarnaast zeer corrosiebestendig, wat een kunststof behuizing ideaal maakt voor een vochtige omgeving. Zelfs in de chemische industrie worden deze lagerblokken veel gebruikt, omdat kunststof bestand is tegen veel chemische stoffen. Daar staat wel tegenover dat kunststof minder zwaar te belasten is dan metaal. Ook voor extreme omstandigheden zijn kunststof lagerblokken ongeschikt. Als de omgevingstemperatuur boven de 120 °C uitkomt, kan de behuizing namelijk vervormen of zijn kracht verliezen.
RVS lagerblokken
Iets minder gangbaar dan gietijzer, plaatstaal of kunststof, maar toch vrij veel gebruikt zijn lagerblokken van RVS. Deze worden vooral veel gebruikt in omgevingen waarin strikte hygiëne-eisen gelden, zoals in de voedselverwerkende industrie of de farmaceutische industrie, maar waar kunststof lagers onvoldoende draagcapaciteit bieden. RVS is namelijk een stuk sterker dan kunststof. Tegelijkertijd is het oppervlak gladder dan bij de meeste metaalsoorten, waardoor vuil zich niet op de behuizing zal ophopen en het materiaal goed wasbaar is. Verder is RVS over het algemeen geschikt voor hogere temperaturen dan zowel kunststof als plaatstaal. RVS gaat ook langer mee dan verzinkt staal of gietijzer.
Uiteraard is RVS uitstekend corrosiebestendig; daar is het voor ontwikkeld. Water, vocht en de meeste chemische stoffen zullen een RVS lagerblok niet beschadigen. Er zijn echter chemicaliën waar RVS niet goed tegen kan, zoals chloor, zuren en chloorhoudende zouten. Verder is RVS sterk, maar in zware industriële omgevingen kan het voorkomen dat het materiaal de benodigde mechanische sterkte niet kan bieden.
Lagerblokken in verschillende vormen
In ons online assortiment vind je lagerblokken van al deze materialen in verschillende vormen. Welke daarvan de juiste keuze is hangt vooral af van hoe het lagerblok precies aan het lager bevestigd moet worden. Staande lagerblokken worden veel gebruikt. Hierbij staat het lagerblok rechtop in de constructie en wordt de behuizing aan weerszijden van het lager op een vlak oppervlak geschroefd. Hierdoor zijn een hoge mate van stabiliteit en een hoge draagkracht gegarandeerd. Het lijkt misschien alsof het onderhoud aan een lager in een staand lagerblok lastig is, maar staande lagerblokken zijn vrijwel altijd uitgerust met een smeerboring.
De constructie zit natuurlijk niet altijd zo in elkaar dat er een staand lagerblok in gemonteerd kan worden. Voor dat soort situaties zijn er verschillende soorten flenslagerblokken. Hierbij ligt het lager als het ware plat in de behuizing en bevindt zich om het lager heen een aantal schroefgaten. Hoeveel dat er precies zijn en waar de schroefgaten zich ten opzichte van het lager bevinden verschilt per type. Veelgebruikte flenslagerblokken zijn de volgende soorten:
- FYTB lagerblokken: FYTB lagerblokken van SKF hebben een ovale behuizing met twee schroefgaten: een aan elke kant van het lager. Het cijfer dat in het serienummer achter FYTB komt is de binnendiameter van het lager in millimeters. Een FYTB12 TF lager heeft bijvoorbeeld een boring met een diameter van 12 mm in het midden.
- UCFL lagerblokken: Functioneel zijn UCFL lagerblokken te vergelijken met FYTB lagerblokken: het zijn beide ovale lagerblokken met twee schroefgaten. UCFL is echter de codering die door merken als NSK en NTN gebruikt wordt. Bovendien maken de merken gebruik van een codering waarbij de laatste twee cijfers achter UFCL de binnendiameter in millimeters gedeeld door vijf zijn. Een UFCL205 lagerblok heeft bijvoorbeeld een lager met een binnendiameter van 25 mm in het midden.
- FY lagerblokken: FY lagerblokken van SKF hebben een vierkante behuizing met schroefgaten in alle vier de hoeken. Hierdoor zitten ze steviger in de constructie en kunnen ze zwaardere belastingen en hogere trillingen verwerken dan een FYTB lagerblok. De serienummers van FY lagerblokken volgen dezelfde conventies als bij FYTB lagerblokken. Een FY50 TF lager heeft dus een lager met een binnendiameter van 50 mm in de behuizing.
- UCF lagerblokken: UCF lagerblokken zijn functioneel vergelijkbaar met FY lagerblokken, alleen is UCF de codering die door NSK en NTN gebruikt wordt. Ook deze flenslagerblokken zijn vierkant en hebben schroefgaten in alle vier de hoeken. Afmetingen worden hetzelfde aangegeven als bij UCFL lagerblokken. Een UCF216 lager heeft dus een binnendiameter van 80 mm.
De achtervoegsels geven meer inzicht in de overige eigenschappen van het lager. Lagers met TF achter het serienummer hebben een stelschroef, het achtervoegsel FM staat voor een excentreerring en WF voor een spanring. Al deze lagerblokken en nog veel meer zijn eenvoudig online te bestellen bij Twenty4Bearings. Veelgebruikte lagerblokken kunnen we snel uit onze eigen voorraad leveren.