Welke kogellagers gebruik je bij extreem lage temperaturen?
De meeste kogellagers zijn geschikt voor gebruik in koude omgevingen bij temperaturen tot grofweg -55 °C, al verschillen de precieze temperaturen per type lager. Hiermee bestaan er al kogellagers voor een groot deel van alle mogelijke toepassingen. Maar wat als de temperatuur in de omgeving waar je het kogellager in monteert een stuk lager is? Gelukkig zijn daar verschillende soorten kogellagers voor. We leggen je uit welke kogellagers je bij extreem lage temperaturen gebruikt en wat juist deze kogellagers daar zo geschikt voor maakt.
Waarom zijn gewone kogellagers niet geschikt voor extreem lage temperaturen?
Over het algemeen worden gemaakt om een zo breed mogelijk scala aan temperaturen te kunnen verdragen. Er zijn echter situaties waar de materialen waar de lagers van gemaakt zijn of de smeermiddelen die ze helpen wrijvingsarm te roteren niet op berekend zijn. Bij temperaturen van -60 °C of lager is niet meer te garanderen dat een normaal lager naar behoren blijft werken. Er zijn echter verschillende bedrijfstakken waarin blootgesteld worden aan zeer lage temperaturen. Je kunt hierbij denken aan koelinstallaties, de luchtvaart, de ruimtevaart, de medische sector of wetenschappelijk onderzoek op de Noordpool, de Zuidpool of onder water.
Bij dat soort toepassingen heb je lagers nodig die soepel en stabiel blijven draaien. Reguliere kogellagers kunnen dit normaal gesproken niet. Deels komt dit door het materiaal dat gebruikt wordt voor kogellagers. Bij extreem lage temperaturen kunnen deze broos worden en daardoor breken, scheuren of vervormen. Een nog veel vaker voorkomend probleem is dat het smeervet bevriest, waardoor het lager niet meer kan bewegen of veel sneller slijt, omdat de onderdelen herhaaldelijk langs verhard smeervet bewegen. Dit kan al gebeuren bij temperaturen onder de -20 °C, dus zelfs binnen de normale temperatuurnormen is een vorstbestendig smeermiddel onmisbaar.
Wat kenmerkt een kogellager voor lage temperaturen?
Een lager dat geschikt is voor gebruik in een zeer koude omgeving is gemaakt van een materiaal dat niet snel broos zal worden bij lage temperaturen. Voorbeelden hiervan zijn keramiek, titaniumlegeringen en sommige soorten roestvaststaal. Soms wordt het materiaal gecombineerd met een coating die speciaal voor uitzonderlijk koude omgevingen ontwikkeld is. Teflon en diamond-like carbon (DLC) zijn hier de bekendste voorbeelden van. Zo’n coating beschermt het kogellager tegen slijtage en het verlaagt wrijving. Daarnaast voorkomt zo’n coating dat twee onderdelen aan elkaar vast komen te zitten, waarop het risico bij extreem lage temperaturen aanzienlijk groter is.
In een omgeving waar sprake is van sterk wisselende temperaturen is het ook belangrijk om rekening te houden met het uitzetten van het materiaal. Dat kan gebeuren als de materialen aan hevige temperatuurwisselingen blootgesteld worden. Sterker nog, bij een warme montage wordt zelfs gebruikgemaakt van deze eigenschap van lagerstaal. Lagers die speciaal voor lage tot zeer lage temperaturen ontwikkeld worden zijn erop ontworpen dat ze hun vorm behouden waar andere lagers onder invloed van de temperatuur zouden vervormen. Hiermee voorkom je dat er uitlijnfouten ontstaan en blijven de kogellagers zelfs bij uitdagende omstandigheden soepel roteren.
Kogellagers voor extreem lage temperaturen onderhouden
Praktisch gezien is het onderhoud van een kogellager voor extreem lage temperaturen niet heel anders dan dat van ieder ander kogellager. Voor montage zorg je ervoor dat het lager gevuld wordt met de juiste hoeveelheid smeermiddel en nadat je het lager in gebruik neemt, smeer je zo vaak als er nodig is om te voorkomen dat er versnelde slijtage optreedt. Wat wel verschilt is het smeermiddel dat je gebruikt. De meeste smeermiddelen hebben de neiging om steviger te worden bij lage temperaturen. Gebruik dus smeermiddel met een minder hoge viscositeitswaarde dan normaal om onnodige slijtage aan onderdelen te voorkomen.
Als de temperatuur erg laag is, kunnen de meest gebruikte smeeroliën en smeervetten bevriezen. In het beste geval zorgt dat voor sterk verhoogde wrijving, in het slechtste geval is het lager helemaal niet meer in staat om te bewegen. Droge smeermiddelen zijn daarom aan te raden in een omgeving waarin de temperaturen ver onder nul zijn. Smeermiddelen die speciaal ontwikkeld zijn voor extreem koude omstandigheden zijn vaak gemaakt op basis van stoffen als molybdeendisulfide. Soms worden bevriezende stoffen gebruikt om het smeermiddel te koelen, zoals vloeibaar stikstof of helium.
Lagers voor extreem lage temperaturen online kopen
In het assortiment van Twenty4Bearings vind je verschillende lagers die speciaal zijn ontwikkeld voor een omgeving waar de temperaturen laag tot extreem laag zijn. We hebben zelfs kogellagers in het assortiment die temperaturen tot maar liefst -150 °C kunnen verdragen. Deze lagers zijn gemaakt door vooraanstaande lagerfabrikanten, waarbij de Zweedse martkleider verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de meeste lagers voor zeer koude omstandigheden. SKF heeft al meer dan honderd jaar ervaring in het ontwerpen en produceren van topkwaliteit kogellagers. Bovendien weten zij als Scandinavisch bedrijf als geen ander hoe ze met zeer lage temperaturen moeten omgaan.
Weet je niet zeker of het kogellager dat je op het oog hebt geschikt is voor jouw toepassing? Onze deskundige klantenservice denkt graag met je mee.