Wanneer gebruik je kogeltaatslagers?
Net als radiale lagers hebben ook axiale lagers kogels of cilindrische rollichamen tussen hun ringen. Er zijn dus ook kogeltaatslagers. De constructie is alleen anders dan bijvoorbeeld bij groefkogellagers, zodat het lager axiale krachten kan verwerken in plaats van radiale. Maar wanneer gebruik je kogeltaatslagers precies? En waar let je op bij het gebruik van axiale kogellagers? We leggen het uit.
Waarvoor zijn kogeltaatslagers geschikt?
Als je naar de constructie van een kijkt, zou je kunnen zeggen dat deze te vergelijken is met die van een normaal , maar dan een kwartslag gedraaid. Kogeltaatslagers hebben namelijk een huisschijf en een asschijf die meestal van gelijke grootte zijn. Daartussen liggen de kogels. Dat is ook logisch, want de belasting die een moet verwerken staat haaks op de belasting waar kogellagers of primair voor ontworpen zijn. Als de kracht waar je in een constructie mee te maken hebt in de lengterichting van de as duwt of trekt, heb je dus een kogeltaatslager nodig.
Omdat deze axiale kogellagers krachten opnemen die parallel aan de as lopen, zijn ze geschikt voor toepassingen waarbij de krachten in de lengterichting van de as drukken of aan de as trekken. Zo laat een kogeltaatslager de zware verticale gewichten van een draaitafel soepel roteren, vangen ze het gewicht op waar kranen en takels bij het hijsen van lasten mee te maken krijgen, nemen ze de stuwkracht op waar schroefassen van schepen aan blootgesteld worden en ondersteunen ze verticale pompen of assen. Ook in de automotive-branche wordt veel gebruikgemaakt van kogeltaatslagers. Je vindt ze onder meer in schokdempers, koppelingssystemen en stuurinrichtingen.
Enkelzijdig of dubbelzijdig werkende kogeltaatslagers?
Axiale belasting komt simpel gezegd vrijwel altijd neer op een drukkende of een trekkende beweging. Het is belangrijk om daar het juiste kogeltaatslager bij uit te zoeken. Enkelzijdig werkende kogeltaatslagers kunnen namelijk axiale krachten in slechts één richting opnemen. Als de axiale belasting ook maar in één richting plaatsvindt, heb je daar voldoende aan. Bij pompen of elektromotoren is een enkelzijdig werkend kogeltaatslager meestal een uitstekende optie. Een enkelzijdig werkend kogeltaatslager heeft een enkele asring die je op de as klemt, een enkele huisschijf die in het huis zit en een enkele kogelkans in de kooi.
Dubbelzijdig werkende kogeltaatslagers hebben eveneens één asring in het midden, maar aan de buitenzijde hebben ze twee huisschijven en er zitten twee kogelkransen in de kooi. De constructie is dus even eenvoudig, maar ze hebben twee ringen met loopvlakken en kogels. Bij het gebruik worden de krachten over de kogels verdeeld, die vervolgens de wrijving beperkt houden. Het gevolg is dat de as soepel blijft roteren, ook als deze axiaal onder druk staat. Dubbelzijdig werkende kogeltaatslagers gebruik je als de as heen en weer beweegt of als de axiale belasting regelmatig van richting verandert, zoals bij kranen of zware werktuigmachines.
Treedt er naast axiale belasting ook enige radiale belasting op? In tegenstelling tot de veelgebruikte kunnen kogeltaatslagers niet gebruikt worden voor het type belasting waar ze niet voor ontworpen zijn. Als de as bij gebruik ook met radiale krachten te maken krijgt, zou een kogeltaatslager zeer snel slijten. Je kunt dan beter gebruikmaken van die speciaal voor gecombineerde of wisselende belastingen gemaakt zijn. Meestal gaat dat om een hoekcontactlager of een kegellager. Let ook hier op de looprichting: als er axiale krachten in beide richtingen optreden, moeten er twee of gespiegeld op de as.
Waar let je op bij het uitzoeken van het juiste kogeltaatslager?
Het is belangrijk dat het kogeltaatslager strak op de as gemonteerd kan worden. Alleen zo is te garanderen dat het lager langdurig voor soepele rotaties blijft zorgen. De binnendiameter van het lager moet dus gelijk zijn aan de diameter van de as. Omdat dit zo belangrijk is, is de diameter van de boring eenvoudig af te lezen aan het serienummer van de lagers. De laatste twee cijfers zijn de binnendiameter in millimeters gedeeld door vijf. De enige uitzonderingen hierop zijn de kleinste kogeltaatslagers: eindcijfers 00 tot en met 03 staan respectievelijk voor 10 mm, 12 mm, 15 mm en 17 mm.
Er zijn ook taatslagers met een bolvormige zitting in de huisring. Standaard taatslagers hebben een vlakke achterzijde, maar bij dit soort lagers heeft de huisring een bolvormige achterzijde die in een holle zittingring rust. Kogeltaatslagers met zo’n zitting worden gebruikt om uitlijnfouten te compenseren die ontstaan zijn door een verkeerde montage, een scheefstelling of overmatige belasting van de as. De bolvormige ring kan de zitting in kantelen en zo hoekafwijkingen opvangen. Kogeltaatslagers met dit ontwerp hebben een serienummer dat begint met 532 voor enkelzijdig werkende exemplaren en 543 voor dubbelzijdig werkende varianten.
Snel en eenvoudig kogeltaatslagers online bestellen
Twenty4Bearings biedt een ruim aanbod aan kogeltaatslagers van kwaliteitsmerken als , , , , en . Veelgebruikte kogeltaatslagers kunnen we vanuit onze eigen voorraad leveren, zodat de getroffen machine snel weer verder kan.