Wat is het verschil tussen een kogellager en een rollager?
In ons assortiment vind je verschillende soorten lagers. Het grootste deel daarvan bestaat uit kogellagers en rollagers. Maar wat is het verschil tussen een kogellager en een rollager? En wanneer gebruik je welke optie? We leggen het je graag uit.
Rollichamen in verschillende vormen
Het belangrijkste verschil tussen een en een is de vorm van de rollende elementen tussen de binnenring en de buitenring. Bij een kogellager zijn deze balvormig, waardoor de kogels een puntcontact maken. Het gevolg hiervan is dat kogellagers relatief hoge rotatiesnelheden aankunnen, zeker als het om een klein exemplaar gaat. Omdat de kogels in een kogellager relatief weinig ruimte innemen, zijn kogellagers over het algemeen zeer compact, in de regel compacter dan rollagers met dezelfde binnendiameter. Ze zijn geschikt voor een breed scala aan toepassingen, waardoor het eenrijige is uitgegroeid tot de meest gebruikte van alle .
Bij een rollager zijn de rollichamen cilindrisch van vorm. Hierdoor maakt een rollager geen puntcontact, maar een lijncontact met de loopbaan. In de regel kunnen rollagers daardoor zwaarder belast worden dan kogellagers, maar ze zijn ook geschikt voor minder hoge snelheden, omdat er meer wrijving ontstaat bij het gebruik van een rollager. Door het lijncontact kunnen sommige soorten rollagers zelfs volrollig zijn, terwijl er bij een kogellager altijd een kooi nodig is om de kogels van elkaar te scheiden. Een volrollig rollager kan meer radiale krachten verwerken dan een exemplaar waarbij de rollichamen door een kooi op hun plek gehouden worden.
Waar bij een kogellager de rollichamen altijd perfect rond zijn, bestaat er bij rollagers meer variatie in de vormen van de verschillende rollichamen. De cilindervormige rollichamen in een hebben bijvoorbeeld een zeer geringe diameter, waardoor ze uitzonderlijk weinig ruimte nodig hebben in een constructie, zeker als ze zonder binnenring op de as gemonteerd kunnen worden. Bij een hebben de rollichamen een lichte bolling, waardoor ze radiaal extra zwaar belast kunnen worden, terwijl de rollichamen bij een onder een hoek staan, wat de verwerking van relatief hoge axiale belastingen mogelijk maakt.
Wanneer gebruik je een kogellager?
Omdat eenrijige groefkogellagers de meest gebruikte wentellagers zijn, kunnen we met recht zeggen dat het veelzijdige lagers zijn die geschikt zijn voor veel toepassingen. Toch is het belangrijk om er rekening mee te houden dat kogellagers vooral geschikt zijn voor toepassingen waarbij de belasting haaks op de as optreedt. Omdat de kogels bij een groefkogellager door een groef aan de binnenkant van beide ringen loopt, kunnen deze lagers wel enige axiale krachten verwerken, maar in de regel niet meer dan 20 tot 25 procent van de maximale radiale belasting waar het lager voor gebruikt kan worden.
De totale belasting is iets waar je rekening mee moet houden bij ieder lager, maar bij kogellagers in het bijzonder. Ze kunnen namelijk minder zwaar belast worden dan rollagers met dezelfde binnendiameter. Daar staat wel tegenover dat kogellagers geschikter zijn voor toepassingen waar je met hogere rotatiesnelheden te maken hebt. Er ontstaat door het puntcontact namelijk veel minder wrijving bij het gebruik van kogellagers. Sterker nog: tweerijige, zijn de met het laagste wrijvingscoëfficiënt van alle types lagers die er zijn. Eenrijige exemplaren zijn echter gangbaarder, omdat ze een compacte, voordelige, onderhoudsarme en duurzame optie zijn.
Een andere toepassing waar kogellagers aanmerkelijk geschikter voor zijn dan rollagers is voor precisietoepassingen. Onder belasting zal een kogellager namelijk aanzienlijk minder snel vervormen dan een rollager. Vooral worden veel gebruikt voor toepassingen waarbij precisie van groot belang is.
Wanneer gebruik je een rollager?
Zoals gezegd zijn rollagers de betere keuze als er zoveel mogelijk radiale belasting verwerkt moet worden. Ze maken veel meer contact met de loopbanen in het lager, waardoor ze ideaal zijn voor het opnemen van hogere krachten. In situaties waarin het niet uitmaakt dat er dan meer wrijving ontstaat dan bij kogellagers met dezelfde binnendiameter is een rollager daarom vaak de betere keuze. Dat is gebruikelijk als er sprake is van minder hoge snelheden. Om die reden zijn rollagers bijvoorbeeld vrij vaak in versnellingsbakken te vinden.
Rollagers kunnen over het algemeen ook meer axiale krachten verwerken dan kogellagers. Daarbij speelt wel een rol welk type rollager je precies gebruikt. Naaldlagers en tonlagers kunnen bijvoorbeeld uitzonderlijk hoge radiale krachten verwerken, maar geen axiale krachten. Een kegellager is dan een betere optie. Bij deze rollagers staan de rollichamen onder een bepaalde hoek in het lager en hoe groter die contacthoek is, des te meer axiale belasting kan het kegellager opnemen.
Verder zijn veel rollagers zonder binnenring te monteren, wat een uitstekende oplossing is als er weinig ruimte is in de constructie waarvoor je de lagers nodig hebt. Er zijn zelfs zeer compacte naaldlagers die ook geen buitenring hebben, de zogeheten . Houd er wel rekening mee dat de as van geslepen en gehard staal moet zijn om een lager zonder binnenring te kunnen monteren.