Wanneer pers je een lager op de as?
Er zijn verschillende passingen als je lagers wilt monteren. Een van de meest gebruikte is de perspassing. Hierbij wordt een lager in de behuizing of op de as geperst, soms zelfs allebei. Of dat ook voor de toepassing waarvoor jij lagers gaat monteren de beste optie is, is afhankelijk van een aantal factoren. We nemen daarom graag met je door wanneer je een lager op de as perst en waar je precies op moet letten bij de montage.
Waarom is een perspassing op de as nodig?
Bij het bepalen welke passing de beste optie is voor een lager is het belangrijk om stil te staan bij welke onderdelen precies gaan roteren. Je perst een lager op de as met een zeer vaste verbinding als doel. Een lager dat correct op de as geperst wordt draait precies goed met de as mee. Dit heeft verschillende voordelen. Omdat de as bij zo’n passing perfect in het midden gepositioneerd blijft, is het risico op trillen en balansproblemen bij hoge toerentallen minimaal. Bovendien worden de krachten die optreden bij gebruik van het lager met zo’n stevige passing perfect over de onderdelen verdeeld.
Een lager op de as persen is de enige juiste optie als de binnenring ten opzichte van de belastingrichting draait. Door het lager op de as te persen zorg je ervoor dat het lager goed vastzit en de juiste draaibeweging maakt. Monteer je een lager in zo’n geval met een te losse passing, dan gaat de as in de binnenring draaien. Hierdoor ontstaat zeer veel wrijving en hitte. Bovendien loop je zo meer risico op invreten, met een aanzienlijk versnelde slijtage van het lager als gevolg. Een correcte perspassing helpt je om de levensduur van een lager te verlengen.
Verder is het een must om een lager op de as te persen als het als positioneringslager dient. In zo’n geval bepaalt het lager de axiale positie van de as. Hiervoor is het essentieel dat een lager goed stevig om de as zit en ook blijft zitten. Een te losse passing kan de nauwkeurigheid die daarvoor nodig is niet bieden.
Waar let je op als je een lager op de as perst?
Als je een lager op de as moet persen, doe je dat bij voorkeur met een hydraulische of mechanische pers. Met deze apparatuur zorg je dat de kracht gelijkmatig over de onderdelen van het lager verdeeld wordt, zodat het lager recht op de as komt en een optimale krachtoverdracht gegarandeerd is. Let hierbij op dat je de kracht alleen op de binnenring uitoefent. Oefen je kracht op de buitenring uit, dan druk je de kogels in een of de rollichamen in een in elkaar, waardoor ze beschadigd raken. Deze schade is meestal direct en onomkeerbaar.
Is de passing zeer nauw? Dan kun je in plaats van persen ook ervoor kiezen om het lager te verhitten met een inductieverhitter. Meestal verhit je het lager tot een temperatuur van zo’n 120 °C. Het metaal waar het lager van gemaakt is zal dan uitzetten, waardoor je het lager zelfs zonder apparatuur naar de juiste plek op de as kunt schuiven. Het voordeel hierbij is dat je niet per ongeluk kracht kunt uitoefenen op de verkeerde onderdelen. Je kunt de machine echter niet meteen in gebruik nemen; pas nadat het lager afkoelt, zit het strak en stevig om de as.
Er zijn situaties waarbij zowel in de behuizing als op de as geperst moeten worden. Bij schommelende schokbelastingen, constructies waarbij axiale verschuiving op een andere plek wordt opgevangen, korte assen bij minimale temperatuurverschillen en toepassingen die om een zeer hoge loopnauwkeurigheid vragen is dat het geval. In zo’n geval moet je eerst het lager in de behuizing persen en daarna pas op de as. Pers je het lager in de behuizing, dan mag de kracht alleen op de buitenring uitgeoefend worden.
Wanneer pers je een lager beter niet op de as?
Hoewel een perspassing vaak de beste optie is voor de montage van een lager, zijn er toepassingen waarbij het juist nadelig zou zijn als je een lager op de as perst. Als de binnenring bijvoorbeeld niet roteert ten opzichte van de belasting, is het niet nodig om een lager vast op de as te persen. Dat is bijvoorbeeld het geval als de behuizing om een stilstaande as roteert. Bij gebruik wordt dan de buitenring belast. De meest voor de hand liggende montagemethode is dan om de buitenring in de behuizing te persen, terwijl de binnenring een lossere passing op de as heeft.
Als de as onder invloed van warmte uitzet, loop je met een perspassing op de as het risico dat de lagers vastlopen en de constructie overbelast raakt, zeker als de interne lagerspeling onvoldoende is. Wat in zo’n geval vaak gebeurt is dat er meerdere lagers op de as gemonteerd worden. Een van de lagers wordt dan vastgezet voor de positionering, terwijl de rest een lossere passing krijgt om de axiale uitzetting op te nemen. Ook voor machines en apparaten die vaak open moeten worden gemaakt om onderhoud en reparaties uit te voeren is een lossere passing de meest praktische optie.